+7 (775) 555-45-54
  9.00-ден 19.00-ге дейін жұмыс күндері
+7 (775) 555-45-54
  9.00-ден 19.00-ге дейін жұмыс күндері

Микрокредиттер беру қағидалары

1. Микрокредит беру шарттары
2. Микрокредит беруге арналған өтінішті ұсыну тәртібі және оны қарау тәртібі
3. Микрокредитті өтеу әдістері
4. Микрокредит беру туралы шартты жасау тәртібі
5.Қарыз алушыға, кепіл берушіге, қоса қарыз алушыға және микрокредиттік ұйымға ұсынылатын (бар болған жағдайда)
6. Берілген микрокредиттер бойынша сыйақы төлеу тәртібі.
7. Микрокредит беру құпиясы

  1. Микрокредит беру шарттары
    1. Микрокредиттер жеке тұлғаларға Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы – теңгемен беріледі.
    2. Микрокредиттің ең жоғарғы сомасының мөлшері әрбір қарыз алушы үшін жеке белгіленеді:
      1. микрокредиттер бір қарыз алушыға Қазақстан Республикасының тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы Заңымен белгіленген АЕК-тің сегіз мың есе мөлшерінен аспайтын мөлшерде беріледі;
      2. жылжымайтын мүліктің кепілі түріндегі қамтамасыз етудің бағалау құнының (кепіл беруші мен кепіл ұстаушы – Ұйымның) 60%-нан (Алпыс пайызынан) аспайтын мөлшерде;
      3. Кепілзатсыз микрокредиттер, ай сайынғы төлемі қарыз алушының ай сайынғы табысынан барлық, соның ішінде өзге кәсіпорындар алдындағы міндеттемелер бойынша шығындарды және бір адамға, сондай-ақ сауалнамада мәлімделген отбасы мүшелеріне тиісті күнкөріс минимумын шегергеннен қалған сомадан аспайтындай мөлшерде беріледі. Бұл ретте кепілзатсыз микрокредит беру шарттарын Ұйым Директорының арнайы өкілеттігі берілген және Ұйымның Кредит комитетімен келісілген Ұйымның уәкілетті тұлғасы әрбір өтініш беруші (қарыз алушы) үшін жеке белгілейді.
    3. Микрокредиттің минималды сомасының мөлшері Ұйым бекіткен Өнімдер қатарының бағдарламаларына қарай белгіленеді және келесіні құрайды:

1) жылжымайтын мүлікті кепілге салып қамтамасыз етудің (жылжымайтын мүліктің) бағалау құнының 10%-нан (Он пайызынан) кем емес  мөлшерде, бірақ 1 000 000 (бір миллион) теңгеден кем емес мөлшерде;

2) микрокредиттеу бағдарламалары бойынша қамсыздандырусыз 300 000 теңгеден кем емес мөлшерде

4. Микрокредитті берудің шектік мерзімдері келесідей:

  1. минималды мерзім – 12 (Он екі) ай;
  2. максималды мерзім – микрокредиттеу бағдарламасына байланысты 60 (Алпыс) айға дейін
  3. Күнкөріс минимумы жалпы Қазақстан бойынша анықталады және инфляцияның ескерілуімен тиісті қаржы жылына арналған Республикалық бюджет туралы заңмен жыл сайын белгіленіп отырады.
  4. Өтініш берушінің (қарыз алушының, қоса қарыз алушының) міндеттемелерін орындаудың қамтамасыз етуі ретінде жылжымайтын мүлік кепілге қабылданады.
  5. Микрокредит беруге байланысты комиссияны, сыйақыны және өзге де төлемдерді Ұйым микрокредит берген сәтте немесе берілгеннен кейін өндіріп алады.
  6. Кәсіпкерлік қызметпен байланысы жоқ жеке тұлғамен микрокредит беру туралы шарт жасасқанға дейін, Ұйым жеке тұлғаға таңдау жасау үшін уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген тәртіпке сәйкес микрокредит бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін есептеу кезінде ескерілетін комиссиялар мен өзге де төлемдерді өндіріп алу қарастырылмаған микрокредит беру шарттарын, сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесінен басқа, микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты және микрокредит беру туралы шартта қарастырылған комиссиялар мен өзге де төлемдерді Ұйымның өндіріп алу құқығын қарастыратын микрокредит беру шарттарын ұсынуға міндетті.
  7. Ұйым микрокредит беру туралы шарттарда микрокредит беруге және оған қызмет көрсетуге байланысты өндіріп алынуы тиіс комиссиялар мен өзге де төлемдердің, сондай-ақ олардың мөлшерлерінің толық тізімін көрсетуге міндетті және жасалған шарт аясында комиссиялар мен өзге де төлемдердің жаңа түрлерін біржақты тәртіпте енгізуге Ұйымның құқығы жоқ.


2. Микрокредит беруге арналған өтінішті ұсыну тәртібі және оны қарау тәртібі

  1. Микрокредит алу үшін, өтініш беруші микрокредит беруге арналған өтінішті (әрі қарай – «өтініш») толтырады және Ұйым бекіткен Кредиттiк құжаттаманы қалыптастыру әдістемесіне сәйкес құжаттарды ұсынады. Өтініш пен құжаттарды әрі қарай Кредит комитетінде қарауға жіберу үшін Ұйымның құрылымдық бөлімшесінің қызметкері қабылдайды.
  2. Өтініш беруші құжаттардың толық пакетін ұсынуы шартымен және осы Бөлімнің 3-т. сәйкес Ұйым қызметкерлерінің тұжырымдары бар болған жағдайда өтініш Кредит комитетінің қарауына шығарылады.
  3. Өтініш берушіден өтініш пен қажетті құжаттар пакеті алынғаннан кейін, өтініш Ұйымның филиалында келесі міндетті кезеңдерден өтеді:
    1. кредит бюросымен жұмыс жасау жөніндегі маманның Ұйым белгілеген тәртіпте есептерді ұсынуы (КБ есебі және қажет болған жағдайда МЗТО есебі);
    2. өтініш берушінің қаржылық жағдайы мен кредиттік қабілеттілігін бағалауды (филиалдың) құрылымдық бөлімшесінің қызметкері/БЭК кеңсенің кредит маманы жүзеге асырады;
    3. кепілге салынған жылжымайтын мүлікті бағалау тәуелсіз бағалаушы тарапынан анықталады;
    4. (филиалдың) құрылымдық бөлімшесінің қызметкерінің / БЭК кеңсенің кредит маманының тұжырымын ресімдеу;
    5. филиал/БЭК-кеңсе заңгерінің жоба бойынша заңгерлік тұжырымды ресімдеуі;
    6. БЭК-кеңсенің ішкі және экономикалық қауіпсіздік бөлімінің жетекші маманының тұжырымын ресімдеу;
    7. жоба бойынша шешім қабылдауды БЭК-кеңсенің Кредит комитеті жүзеге асырады;
    8. жоба бойынша кредиттік құжаттаманы қалыптастыруды (филиалдың) құрылымдық бөлімшесінің қызметкері / БЭК-кеңсенің кредит маманы жүзеге асырады.

3. (Ұйымның) БЭК-кеңсесінің Кредит комитетінің микрокредиттеу жобасын қарауының нәтижесі туралы және жоба бойынша микрокредиттеудің шарттары туралы кредит маманы өтініш берушіге белгіленген тәртіпте хабарлайды. Бұл ретте, микрокредит беру бойынша кері шешім қабылданған жағдайда, (Ұйымның) БЭК-кеңсесінің Кредит комитеті өтініш берушіге бас тартудың себептерін ашпайды.

5. Қамсыздандырусыз микрокредит (кепілзатсыз микрокредит) алу үшін өтініш беруші микрокредит алу үшін өтініш толтырады (әрі қарай – «өтініш») және Ұйым бекіткен Кредиттiк құжаттаманы қалыптастыру әдістемесіне сәйкес құжаттарын ұсынады. Өтініш пен құжаттарды Ұйымның құрылымдық бөлімшесінің қызметкері (кредит маманы) қабылдайды.

6. Өтініш берушіден өтініш пен қажетті құжаттар пакеті алынғаннан кейін, өтініш Ұйымның филиалында келесі міндетті кезеңдерден өтеді:

1) кредит маманының Ұйым бекіткен тәртіп бойынша есеп беруі (КБ есебі, қажет болған жағдайда ЗТМО есебі);

2) кредиттік скоринг (Ұйым әзірлеген, сандық статистикалық әдістерге негізделген, өтініш берушінің кредитті өтеу қабілеттілігін (кредиттік тәуекелдерді) бағалаудың автоматтандырылған жүйесі).

7. Кредиттік скоринг нәтижесі оң болған жағдайда, кредит маманы өтінішті келесі кезеңдерден өту үшін Ұйымның БЭК-кеңсесіне жібереді:

1) ішкі және экономикалық қауіпсіздік бөлімінің жетекші маманының қорытынды ресімдеуі;

2) қажет болған жағдайда – Ұйым талаптарына сәйкес өзге мамандардың қорытынды ресімдеуі.

8. Жоғарыда аталған мамандардың қорытындылары оң нәтиже берген жағдайда, микрокредит беру, оның шарттары туралы шешімді Ұйымның уәкілетті тұлғасы қабылдайды.

 

     3. Микрокредитті өтеу әдістері

 

  1. Микрокредит беру туралы шартты жасасқанға дейін Ұйым, микрокредитті өтеу әдісімен танысу және оны таңдау үшін түрлі әдістермен есептелген өтеу кестелерінің жобаларын беруге міндетті. Қарыз алушыға міндетті түрде микрокредитті келесі өтеу әдістерін қамтитын, Ұйым жеке тұлғаларға беретін микрокредиттер бойынша тұрақты төлемдерді есептеу әдістемесіне және уәкілетті органның нормативтік-құқықтық актісінде белгіленген осындай микрокредиттер бойынша сыйақыны есептеуге арналған уақыт базаларына сәйкес есептелген, микрокредит беру туралы шартта белгіленген кезеңдері көрсетілген өтеу кестелерінің жобалары ұсынылуға тиіс:

1) сараланған төлемдер әдісімен, оның барысында микрокредит бойынша берешекті өтеу – негізгі қарыз бойынша төлемдердің теңдей сомаларын және кезең бойына негізгі қарыздың қалдығына есепке жатқызылған сыйақыны қамтитын азайтылатын төлемдермен жүзеге асырылады;

2) аннуитеттік төлемдер әдісімен, оның барысында микрокредит бойынша берешекті өтеу – кезең бойына негізгі қарыздың қалдығына есепке жатқызылатын, негізгі қарыз бойынша көбейтілетін және сыйақы бойынша азайтылатын төлемдерді қамтитын микрокредиттің бүкіл мерзімі бойына теңдей төлемдермен жүзеге асырылады. Бірінші және соңғы төлемдер басқа төлемдерден өзгешеленуі мүмкін;

3) Өнім қатарына сәйкес төлемдерді өтеудің өзге әдістерімен.

4. Микрокредит беру туралы шартты жасау тәртібі

  1. Өтініш берушінің өтінішін Ұйымның Кредит комитеті мақұлдағаннан кейін, тараптар келесі шарттардың міндетті түрде орындалуымен жазбаша нысанда микрокредит беру туралы үлгілік шарт жасасады:

1) Жылжымайтын мүліктің кепілге қойылуымен кредиттеген жағдайда жылжымайтын мүліктің кепіл шартын жасау.

2) Жылжымайтын мүліктің және онымен мәмілелер жасаудың ауыртпалығын (кепілін) кепіл нысаны тіркелген жері бойынша тіркеу; жылжымайтын мүлікке қатысты ауыртпалықты (кепілді) тіркеу – жылжымайтын мүліктің орналасқан жері бойынша мемлекеттік тіркеуді жүзеге асыратын аумақтық әділет органдары тарапынан «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КАҚ аумақтық органдары арқылы жүзеге асырылады.

3) Жылжымайтын мүліктің кепіл шарты – барлық қажетті құжаттардың тіркеуші органға тапсырылуы жолымен, кепіл шарты мен микрокредит беру туралы шарт жасалған күннен кешіктірместен уәкілетті тіркеу органында мемлекеттік тіркеуге тапсырылуы тиіс.

4) Келесілер кепілге қойылған жылжымайтын мүлікті мемлекеттік тіркеудің растамасы болып табылады:

– кепіл, жылжымайтын мүлік шартында кепілді мемлекеттік тіркеу туралы мөртабанның басылуы немесе мемлекеттік тіркеу туралы хабарламаның ұсынылуы (кепіл шарты электрондық жолмен тіркелген жағдайда);

– жылжымайтын мүлікке қатысты тіркелген құқықтар (ауыртпалықтар) мен оның техникалық сипаттамалары туралы анықтаманың берілуі, Ұйымның кепіл ұстаушы ретінде көрсетілуімен;

5) Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінде қарыз алушының банк шотын ашуы.

7) Мүліктің кепілін, сондай-ақ кепіл шартына арналған қосымша келісімдердің барлығын тіркеумен байланысты шығындар қарыз алушыға / қоса қарыз алушыға/кепіл берушіге жүктеледі.
8) Микрокредитті беру – қарыз алушы Ережелердің осы Бөлімінің жоғарыда аталып өткен шарттарын орындағаннан кейін, қарыз алушының банк шотына 5 (бес) жұмыс күні ішінде ақша аудару жолымен жүзеге асырылады.

2. Кепілзатсыз берілетін микрокредиттер бойынша: өтініш берушінің өтінішін Ұйымның уәкілетті тұлғасы мақұлдағаннан кейін, тараптар жазбаша түрде микрокредит беру туралы үлгілік шарт жасасады, қарыз алушы микрокредит беру туралы үлгілік шартқа қол қойған және құжаттардың толық пакетін берген сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде микрокредит сомасы беріледі.

5. Қарыз алушыға, кепіл берушіге, қоса қарыз алушыға және микрокредиттік ұйымға ұсынылатын (бар болған жағдайда)

1. қамтамасыз етуге қойылатын талаптар

2. Қарыз алушыға, кепіл берушіге, қоса қарыз алушыға (жеке тұлғаға) қойылатын талаптар:

1) Өтінім қарастырылған сәтінде жасы 21-ден 63-ке дейінгі Қазақстан Республикасының азаматы(шасы) болуы;

2) микрокредит беруге арналған өтінішті қабылдаған Ұйымның / Ұйым филиалының орналасқан жері бойынша, Қазақстан Республикасының тиісті аймағында / елді мекенінде, соның ішінде Ұйым бекіткен Кепілзат саясатының талаптарына сәйкес Ұйымның филиалдарында / бөлімшелерінде кепілзатпен қамтамасыз ету ретінде қабылданатын жылжымайтын мүлік орналасқан жерде тұрғылықты жері бойынша қолданыстағы тұрақты тіркеуінің бар болуы;

3) басқа ұйымдардың алдындағы қолданыста жүрген кредиттік берешегі болған жағдайда, қолданыстағы/жабық қарыздар бойынша шарттың мәртебесі, берешектің қалдығы, кредиттеу кезеңі, кредиттік тарихы назарға алынады.

3. Өтініш берушінің (қарыз алушының, қоса қарыз алушының) міндеттемелерін орындаудың қамтамасыз етуі ретінде келесі жылжымайтын мүлік қабылданады:

  • пайдалануға берілген өтімді жылжымайтын тұрғын үй мүлкі (пәтерлер, жер телімдері бар үйлер және т. б.), жер телімдерін қоспағанда;
  • пайдалануға берілген өтімді жылжымайтын тұрғын емес мүлік (дүкендер, кеңселер, қойма үй-жайлары), жер телімдерін қоспағанда;

4. Кепілзаттық қамтамасыз етуге қойылатын негізгі талаптар Ұйымның ішкі құжаттарының талаптарымен анықталады.

5. Кепілзат – кепіл туралы шартты жасаудың және оны уәкілетті органда тіркеудің салдарынан туындайды. Кепіл шарты жазбаша нысанда жасалуы тиіс.

6. Жылжымайтын мүліктің кепілге қойылуымен кредиттеген кезде, қарыз алушы мен кепіл берушінің әр түрлі тұлғалар болуына жол беріледі, бірақ олар бір-бірімен жақын туыстықта немесе тіркелген заңды некеде тұрған жағдайда ғана; мұндай жағдайларда кепіл берушілердің жалпы саны шектелмеген. Бұл ретте кепіл беруші микрокредит беру туралы шарт бойынша қоса қарыз алушы ретінде әрекет етуі тиіс

7. Бұл Ережелерде жақын туыстықта тұрған тұлғалар ретінде келесілер тұспалданады: Қазақстан Республикасы аумағында тұратын және Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылатын ата-анасы (әкесі немесе анасы), балалары, асырап алушылары, асырап алған балалары, бір туған және бір тумаған бауырлары мен апа-қарындастары/сіңлілері, атасы, әжесі, немерелері;

8. Егер қарыз алушы жылжымайтын мүліктің кепілге салынуымен микрокредит беру туралы шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамаған немесе тиісінше орындамаған жағдайда, Ұйым Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңына және кепіл шартына сәйкес кепілге салынған мүлікке қатысты өндіріп алу айналысын қолдануға құқылы болады.

6. Берілген микрокредиттер бойынша сыйақы төлеу тәртібі.

2. Қарыз алушы сыйақыны микрокредит беру туралы шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын төлем жасау кестесіне сәйкес негізгі қарыз сомасымен бірге Кредит берушінің есеп айырысу шотына ай сайын енгізу/аудару жолымен төлейді.

7. Микрокредит беру құпиясы

1. Микрокредит беру құпиясы қарыз алушылар жайлы, микрокредиттердің көлемдері жайлы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге талаптары жайлы және микроқаржы ұйымының операциялары жайлы мәліметтерді қамтиды (микрокредиттер беру ережелерін қоспағанда).

Таратылып жатқан микроқаржы ұйымының микрокредиттерді ұсыну бойынша жасаған шарттары жайлы мәліметтер микрокредит беру құпиясына жатпайды.

2. Микроқаржы ұйымдары микрокредит беру құпиясының сақталуына кепілдік береді.

Микрокредит беру құпиясы тек қарыз алушыға, қарыз алушының микроқаржы ұйымында жеке өзі болған кезде берген келісімінің негізінде кез келген үшінші тұлғаға, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ұсынылған Микрокредиттер бойынша кредит бюросына, сондай-ақ осы Бөлімнің 3- және 4-тармақтарында көрсетілген тұлғаларға ашылуы мүмкін.

3. Қарыз алушылар жайлы, микрокредиттердің көлемдері жайлы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге талаптары жайлы және микроқаржы ұйымының операциялары жайлы мәліметтер келесілерге беріледі:

1) қылмыстық қудалау функциясын жүзеге асыратын мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарға: олардың қарауындағы қылмыстық істер бойынша, мөрмен куәландырылған және прокурормен мақұлданған жазбаша сұраудың негізінде;

2) прокурордың санкциясымен Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарына және Мемлекеттік күзет қызметіне: барлау және (немесе) нұқсан келтіру акцияларының алдын алу, оларды әшкерелеу және жолын кесу үшін қажетті ақпаратты беру туралы олардың талап етуі бойынша;

3) соттарға:  олар жүргiзiп жатқан iстер бойынша соттың ұйғарымы, қаулысы, шешiмi және үкiмi негiзiнде;

4) әділет органдарына және жеке сот орындаушыларына: олар жүргізіп жатқан атқарушылық іс жүргізу істері бойынша әділет органдарының мөрімен немесе жеке сот орындаушысының мөрімен расталған, сот орындаушысының сот санкция берген қаулысы негізінде;

5) прокурорға: оның құзыретi шегiнде өзінің қарауында жатқан материал бойынша тексеру ісін жүргізу туралы қаулы негiзiнде;

6) салықтық әкімшілендіру мақсатында ғана мемлекеттік кіріс органдарына: тексерiлетiн тұлғаға салық салуға байланысты мәселелер бойынша нұсқама негiзiнде;

7) қарыз алушының өкiлдерiне: сенімхат негізінде, жеке тұлға болып табылатын қарыз алушы бойынша нотариуспен куәландырылған сенімхат негізінде;

8) оңалту және банкроттық саласындағы уәкілетті органға: өзі жөнінде соттың банкрот деп тану туралы заңды күшіне енген шешімі бар тұлғаға қатысты, банкроттық және (немесе) оңалту туралы іс қозғалғанға дейін бес жыл ішіндегі кезең үшін прокурордың санкциясымен беріледі.

Микрокредит беру құпиясы банк омбудсманына оның қарауында жатқан, қарыз алушылардың – жеке тұлғалардың өзі бойынша құқық (талап ету) Қазақстан Республикасының «Микроқаржы ұйымдары туралы» Заңының 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетiлген тұлғаға берілген микрокредит беру туралы шарттан туындайтын келіспеушіліктерді реттеу жөніндегі жүгінулері бойынша ашылуы мүмкін

4. Қарыз алушы жайлы, микрокредиттің көлемі жайлы, микрокредит беру туралы шарттың қарыз алушыға қатысты өзге талаптары жайлы мәліметтер – қарыз алушы қайтыс болған жағдайда, осы бөлімнің 3-т. қарастырылған тұлғалардан басқа, жазбаша сұрау бойынша келесі тұлғаларға да беріледі:

1) қарыз алушы өсиетхатта көрсеткен тұлғаларға;

2) нотариустарға: олардың қарауындағы мұрагерлік істер бойынша, нотариустың мөрімен куәландырылған жазбаша сұрауы негізінде.

Нотариустың жазбаша сұрауына қайтыс болғаны туралы куәліктің көшірмесі қоса тіркелуі тиіс;

3) ) шетелдік консулдық мекемелерге: олардың қарауындағы мұрагерлік істер бойынша.

6. Келесілер микрокредит құпиясын ашу болып табылмайды:

1) жүз сексен күнтізбелік күннен асатын мерзімге кешіктірілген берешекке қатысты кредиттік тарихтың субъектісі туралы микроқаржы ұйымдарының кредит бюроларына және кредит бюроларының жағымсыз ақпаратты ұсынуы;

2) микроқаржы ұйымдарының негізгі борыш және (немесе) есепке жазылған сыйақы бойынша мерзімі өткен берешегі бар микрокредитке байланысты ақпаратты Қазақстан Республикасының «Микроқаржы ұйымдары туралы» Заңының 9-1-бабының 4 және 5-тармақтарында көрсетілген тұлғаларға беруі;

3) микроқаржы ұйымдарының коллекторлық агенттікке осы коллекторлық агенттікпен берешекті өндіріп алу туралы жасасқан шарт шеңберінде микрокредит жөнінде ақпарат беруі микрокредит беру құпиясының ашылуы болып табылмайды.


жүктеу